Nederland: Gids Arbeid en Handicap

Wettelijk Kader

Participatiewet

Sinds 2015 is de Participatiewet van toepassing op iedereen die kan werken maar niet zonder ondersteuning op de arbeidsmarkt kan functioneren, inclusief mensen met een arbeidsbeperking. Deze wet verving de Wet werk en bijstand, de Wsw en een groot deel van de Wajong. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering ervan.

Banenafspraak

De regering is met werkgevers- en werknemersorganisaties (de sociale partners) overeengekomen om vanaf begin 2026 125.000 extra banen met reguliere werkgevers voor mensen met een arbeidsbeperking te creëren — 100.000 in de particuliere sector en 25.000 in de publieke sector. Volgens het voortgangsrapport van de regering van september 2026 waren sinds 2013 91.800 extra banen gerealiseerd, dus het doel is nog niet bereikt.

Werkgeverspreventie

Loonkostensubsidie

• Wordt betaald door de gemeente onder de Participatiewet
• Compenseert de werkgever voor het verschil tussen de productiviteit van de werknemer (loonwaarde) en het wettelijk minimumloon
• Het maximum is 70% van het minimumloon

Proefplaatsing

• Een persoon die een UWV-uitkering ontvangt (zoals WIA, Wajong, Ziektewet of WW) kan op proef bij een werkgever werken, meestal voor 2 maanden
• Dit kan waar nodig worden verlengd tot maximaal 6 maanden
• De werkgever moet voornemens zijn de persoon minstens 6 maanden daarna in dienst te nemen en moet een aansprakelijkheidsverzekering afsluiten

No-riskpolis

• Als een werknemer met een no-riskpolis ziek wordt, kan de werkgever van UWV een Ziektewet-uitkering (ziekteuitkering) ontvangen en betaalt geen hoger Ziektewet- of WIA-premie
• Dit geldt meestal voor de eerste 5 jaar van tewerkstelling; voor bepaalde groepen (bijvoorbeeld mensen die voorheen een Wajong-uitkering hadden of mensen in de doelgroep banenafspraak of beschut werk) geldt dit zolang zij werken

Loonkostenvoordeel (LKV)

De voormalige mobiliteitsbonus is vervangen door loonkostenverdelen die via de loonheffingsaangifte worden geclaimd (2026-tarieven):

• Werknemer met arbeidsbeperking (arbeidsgehandicapte werknemer): €3,05 per betaald uur, tot €6.000 per jaar, voor maximaal 3 jaar
• Werknemer geregistreerd in het doelgroepregister banenafspraak: €1,01 per betaald uur, tot €2.000 per jaar, zolang de tewerkstelling duurt

Ondersteuning Jobcoach

Wat Jobcoaches Doen

• Een jobcoach van binnen of buiten het bedrijf ondersteunt de werknemer zodat hij of zij het werk goed kan uitvoeren
• Ondersteuning omvat maximaal 15% van de werktijd, voor maximaal 3 jaar

Wie Komt in Aanmerking

• De werknemer heeft ondersteuning nodig om het werk uit te voeren vanwege een ziekte of handicap
• De werknemer heeft een contract van minimaal 3 maanden voor minimaal 8 uur per week
• UWV vergoedt de kosten (externe jobcoach) of kan de werkgever compenseren voor een interne jobcoach

Aanpassingen op de Werkplek

UWV kan voorzieningen vergoeden zoals:

• Aanpassingen op de werkplek (bijvoorbeeld een aangepast toilet of douchekamer)
• Vervoer (kosten voor een aangepaste auto of taxi)
• Ondersteunende technologie (bijvoorbeeld vergrootingssoftware)
• Communicatiehulpmiddelen (uren voor tolken gebarentaal)

Een UWV-uitkering is niet vereist om voor deze voorzieningen in aanmerking te komen.

Belangrijkste Contacten

• UWV: uwv.nl
• Gemeenten: Uw lokale gemeente