Europese Toegankelijkheidswet 2025: Wat werkgevers moeten weten
Inleiding
De Europese Toegankelijkheidswet (EAA), formeel Richtlijn (EU) 2019/882, stelt gemeenschappelijke EU-vereisten voor toegankelijkheid in voor een bepaalde reeks producten en diensten. EU-lidstaten moesten deze voor 28 juni 2022 in nationaal recht omzetten en deze regels vanaf 28 juni 2025 toepassen. Het is een product- en dienstenregeling gericht op consumenten — wat betekent dat de relevantie voor werkgevers reëel is maar smaller dan vaak wordt beweerd. Deze gids legt uit wat de EAA daadwerkelijk omvat, waar deze werkgevers raakt, en welke andere EU-regels toegankelijkheid in werving en op het werk regelen.
Wat is de EAA?
De EAA stelt gemeenschappelijke vereisten voor toegankelijkheid in voor producten en diensten op de EU-markt. In tegenstelling tot de Richtlijn Gelijke Behandeling in Werk (2000/78/EC), die discriminatie in werkgelegenheid aanpakt, richt de EAA zich op de toegankelijkheid van de producten en diensten zelf.
Producten die onder de regelgeving vallen (op de markt gebracht na 28 juni 2025)
- Consumentenhardware voor computers voor algemeen gebruik en hun besturingssystemen
- Betalingsterminals en zelfbedieningsapparaten zoals geldautomaten, kaartjesautomaten, incheckautomaten en interactieve informatieterminals
- Consumenteneindsystemen gebruikt voor elektronische communicatiediensten (zoals smartphones) of voor toegang tot audiovisuele mediadiensten (zoals tv-apparatuur)
- E-readers
Diensten die onder de regelgeving vallen (verleend aan consumenten na 28 juni 2025)
- Elektronische communicatiediensten
- Diensten die toegang bieden tot audiovisuele mediadiensten
- Elementen van lucht-, bus-, spoor- en watergebonden passagiervervoerdiensten — websites, mobiele apps, elektronisch kaartverkoop, reisinformatie en interactieve terminals (voor stedelijk, suburbaan en regionaal vervoer alleen interactieve zelfbedieningsapparaten)
- Consumentenbankdiensten
- E-boeken en speciale software
- E-commercediensten
- Beantwoording van noodcommunicatie naar het Europees nummers voor noodhulp 112
Microondernemingen — bedrijven met minder dan 10 werknemers en een jaaromzet of balanstotaal van niet meer dan €2 miljoen — die diensten verlenen, zijn vrijgesteld van de diensttoegankelijkheidsvereisten.
Is de EAA van toepassing op werving en HR-systemen?
Meestal niet rechtstreeks. De diensten van de EAA zijn diensten "verleend aan consumenten", en de richtlijn definieert een consument als een persoon die opereert buiten zijn beroep, bedrijf, ambacht of beroep. E-commercediensten worden gedefinieerd als diensten verleend op verzoek van een consument "met het oog op het sluiten van een consumentencontract". Een vacaturetoepassing of een intern HR-hulpmiddel is geen consumentencontract, dus carrièrepagina's, applicantvolgsystemen, intranets en zelfbedieningsportals voor HR vallen over het algemeen niet in het bereik van de EAA, simpelweg omdat ze digitaal zijn.
Werkgevers moeten er toch om geven, om drie redenen:
1. Uw organisatie kan een EAA-dienstverlener zijn
Als uw organisatie online aan consumenten verkoopt, consumentenbankdiensten, telecommunicatie, audiovisuele toegang, e-boeken of passagiervervoer levert, is de EAA van toepassing op deze diensten gericht op klanten. Uw digitale teams moeten aan de vereisten ervan voldoen, en toegankelijkheidsvaardigheden worden onderdeel van de taak voor ontwikkelaars, ontwerpers en contentmedewerkers.
2. Wervingstoegang is verplicht onder arbeidswetgeving
De Richtlijn Gelijke Behandeling in Werk (2000/78/EC) behandelt "voorwaarden voor toegang tot werk … inclusief selectiecriteria en wervingsvoorwaarden". Het artikel 5 verplicht werkgevers redelijke aanpassingen te treffen zodat een persoon met een handicap toegang kan krijgen tot werk, eraan kan deelnemen of kan vooruitkomen, tenzij dit een onevenredige belasting zou vormen. Een ontoegankelijk sollicitatieproces kan daarom een discriminatierisico creëren onder nationale arbeidswetgeving, zelfs waar de EAA niet van toepassing is.
3. Openbare aanbesteding
Voor producten en diensten binnen het bereik van de EAA tellen de toegankelijkheidsvereisten van de richtlijn als verplichte toegankelijkheidsvereisten onder de EU-richtlijnen voor openbare aanbesteding (2014/24/EU en 2014/25/EU). Leveranciers aan overheidsorganen moeten ervan uitgaan dat deze in inschrijvingen zullen worden opgenomen.
Technische normen: wat "toegankelijk" betekent
Onder artikel 15 van de EAA wordt aangenomen dat producten en diensten die voldoen aan geharmoniseerde normen die in het Publicatieblad van de EU zijn gepubliceerd, aan de toegankelijkheidsvereisten voldoen. Voor digitale diensten verplicht de richtlijn websites en mobiele apps toegankelijk te maken door ze "waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust" te maken — dezelfde vier principes die de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) structureren. De Franse consumentenautoriteit (DGCCRF) wijst bedrijven op de Europese norm EN 301 549 en op WCAG als praktische referenties.
Kernvereisten voor digitale platforms
| Principe | Praktische implicatie |
|---|---|
| Waarneembaar | Tekstalternatieven voor afbeeldingen, ondertitels voor video, voldoende kleurcontrast, vergrotingbare tekst |
| Bedienbaar | Volledige toetsenbordnavigatie, voldoende tijd voor taakuitvoering, duidelijke focusindicatoren, geen content die aanvallen veroorzaakt |
| Begrijpelijk | Consistente navigatie, duidelijke foutidentificatie in formulieren, voorspelbaar gedrag |
| Robuust | Compatibiliteit met ondersteunende technologieën (schermleesapparaten, vergroters, spraakinvoer), geldige HTML/ARIA-opmaak |
Tijdlijn en overgang
| Datum | Mijlpaal |
|---|---|
| 17 april 2019 | EAA aangenomen (Richtlijn (EU) 2019/882) |
| 28 juni 2022 | Deadline voor lidstaten om nationale omzettingswetten aan te nemen en te publiceren |
| 28 juni 2025 | Nationale regels van toepassing — afgedekte producten op de markt gebracht en verleende diensten moeten voldoen |
| 28 juni 2030 | Einde van de overgangsperiode voor dienstverleners die nog steeds producten gebruiken die zij vóór 28 juni 2025 rechtmatig in gebruik hadden; dienstovereenkomsten vóór 28 juni 2025 gesloten mogen ongewijzigd doorlopen tot zij aflopen, maar niet langer dan deze datum |
Lidstaten mogen ook toestaan dat zelfbedieningsapparaten die voor 28 juni 2025 in gebruik waren, in bedrijf blijven tot het einde van hun economische levensduur, maar niet langer dan 20 jaar na ingebruikname.
Wat van toepassing is vanaf 28 juni 2025
- Nieuwe producten op de markt gebracht moeten voldoen
- Afgedekte diensten verleend aan consumenten moeten voldoen, en dienstverleners moeten informatie publiceren waarin wordt uitgelegd hoe hun diensten aan de toegankelijkheidsvereisten voldoen
- Lidstaten moeten procedures hebben om naleving van diensten te controleren, klachten op te volgen en corrigerende maatregelen te verifiëren
Voorbeelden van nationale implementatie
Duitsland (Barrierefreiheitsstärkungsgesetz — BFSG)
- Aangenomen op 16 juli 2021 om de EAA om te zetten; van toepassing op producten op de markt gebracht na 28 juni 2025
- Markttoezicht wordt uitgevoerd door autoriteiten van de deelstaten (Länder)
- Boetes: tot €100.000 voor de ernstigste overtredingen (zoals het op de markt brengen van een niet-conform product) en tot €10.000 voor andere overtredingen
- Dienstovereenkomsten gesloten voor 28 juni 2025 mogen ongewijzigd doorgaan, maar niet langer dan 27 juni 2030; zelfbedieningsapparaten mogen tot vijftien jaar na ingebruikname in gebruik blijven
Frankrijk
- Geïmplementeerd via de Consumentenwet (artikel L.412-13) en Decreet 2023-931 van 9 oktober 2023
- De DGCCRF controleert naleving en kan bedrijven bevelen producten en diensten in overeenstemming te brengen, met mogelijke strafbetalingen en publiciteitsmeasures
- Overtredingen zijn overtredingen van vijfde categorie met boetes van €7.500, cumulatief volgens het aantal gevonden inbreuken; aanhoudende niet-naleving kan leiden tot schorsing van producten van de markt
Sancties en handhaving
De EAA verplicht sancties effectief, evenredig en afschrikkend te zijn, vergezeld van effectieve herstelmaatregelen, maar laat de specifieke bedragen aan lidstaten over (zie de voorbeelden hierboven). De richtlijn vereist ook dat:
- Consumenten actie kunnen ondernemen voor nationale rechtbanken of bevoegde bestuursorganen om de regels af te dwingen
- Overheidsorganen, verenigingen en organisaties met gerechtvaardigd belang kunnen optreden namens of ter ondersteuning van een klager, met hun goedkeuring
Actieplan voor werkgevers
Controleer uw toepassingsbereik
- Cartografeer uw diensten gericht op klanten: Identificeer alle producten of consumentendiensten die uw organisatie levert en die onder de EAA vallen, en de nationale wet die in elk land waar u opereert van toepassing is
- Controleer de uitsluiting voor microondernemingen: Dienstverleners met minder dan 10 werknemers en niet meer dan €2 miljoen omzet of balanstotaal zijn vrijgesteld van de diensteneisen
Maak werving toch toegankelijk
- Controleer uw carrièresite en ATS: Test tegen WCAG 2.2 niveau AA — de EAA kan het niet verplichten, maar antidiscriminatiewetgeving en beste praktijken wel
- Controleer leverancierscontracten: Vraag ATS-, HRIS- en LMS-providers om informatie over toegankelijkheidscompliance
- Bied alternatieven: Zorg ervoor dat recruiters alternatieve sollicitatiemethoden en aanpassingen kunnen bieden wanneer digitale barrières bestaan
Voortdurend
- Integreer toegankelijkheid in aanschaffingen: Voeg toegankelijkheidsvereisten toe aan RFP's voor alle HR-technologie
- Zorg voor een feedbackkanaal: Maak het gemakkelijk voor kandidaten en werknemers om toegankelijkheidsproblemen te melden
- Test regelmatig: Combineer geautomatiseerde en handmatige testen, inclusief testen met gebruikers van ondersteunende technologie
- Documenteer beslissingen: Bewaar records van audits, herstel en eventuele beoordelingen van onevenredige belasting — de EAA verplicht economische exploitanten dergelijke beoordelingen te documenteren en de resultaten vijf jaar te bewaren
Het zakelijke geval buiten naleving
De Europese Commissie schat dat 90 miljoen mensen in de EU met een handicap leven — een grote klantenbasis en talentpool. Toegankelijkheidsverheteringen zoals duidelijke navigatie, leesbare tekst en toetsenbordtoegang verbeteren de bruikbaarheid voor iedereen, en organisaties die toegankelijkheid goed aanpakken, versterken hun werkgeversmerk.
Bronnen
- Volledige tekst Europese Toegankelijkheidswet: EUR-Lex Richtlijn (EU) 2019/882
- Richtlijn Gelijke Behandeling in Werk 2000/78/EC: EUR-Lex
- WCAG-overzicht: w3.org/WAI
- Duitse BFSG: gesetze-im-internet.de
- Frankrijk (DGCCRF-richtlijnen voor bedrijven): economie.gouv.fr
- Europese Commissie — Europese Toegankelijkheidswet: commission.europa.eu